Rothenburg ob der Tauber: kompletny przewodnik po starówce, murach & jarmarku bożonarodzeniowym

Po co jechać do Rothenburga ob der Tauber?

Rothenburg ob der Tauber to miasto w murach, 11 400 mieszkańców, które przestało rosnąć czterysta lat temu — i właśnie dlatego da się je dziś obejść w całości. Wojna, zaraza i bieda zatrzymały starówkę w miejscu. XX wiek prawie ją wymazał. Darczyńcy z całego świata złożyli ją z powrotem, kamień po kamieniu.

Miasto stoi na cyplu nad doliną Tauber, we Frankonii Środkowej, w połowie Drogi Romantycznej. Mur wciąż opasa całą starówkę, a krytą galerią obronną można przejść jego większość, za darmo, o dowolnej porze. W środku brukowane uliczki, malowane szczyty, ratusz z wieżą do zdobycia i najczęściej fotografowany róg ulicy w kraju. W grudniu całość zamienia się w jarmark bożonarodzeniowy. We wtorek w marcu mury bywają puste.

Ten przewodnik tłumaczy, czym jest Rothenburg ob der Tauber, dlaczego tak wygląda, kiedy tu przyjechać i jak wykorzystać dzień w murach. Całą historię na miejscu opowiada audioprzewodnik TouringBee — idzie tą samą trasą: 25 przystanków, offline, prosto do słuchawek.

Historia Rothenburga ob der Tauber

Zamek, wzgórze i wolne miasto Rzeszy

W 1070 roku pewien hrabia spojrzał na wzgórze nad Tauber i postawił tam zamek. Sto lat później obok zamku wyrosło miasto. W 1274 król Rudolf Habsburg nadał Rothenburgowi status wolnego miasta Rzeszy — odtąd podlegało tylko cesarzowi, nikomu pomiędzy. Z tej jednej decyzji wynika cała reszta. Wolne miasto Rzeszy znaczyło pieniądze, a pieniądze znaczyły mury, wieże, ratusz i kupieckie kamienice ze szczytami zrobionymi po to, żeby na nie patrzeć.

Meistertrunk: legenda, która przeżyła fakty

Jesienią 1631 roku pod mury dotarła wojna trzydziestoletnia. Rothenburg trzymał stronę protestantów; katolicki generał Tilly zajął miasto i — jak głosi opowieść — skazał radę na śmierć. Wtedy podano mu puchar frankońskiego wina, trzy i ćwierć litra. Generał postawił warunek: jeśli ktokolwiek wypije go duszkiem, miasto ocaleje. Wystąpił sędziwy burmistrz Georg Nusch i wypił wszystko.

Warto wiedzieć, z czym mamy do czynienia. Meistertrunk pojawia się w kronice ponad sto lat po 1631 roku, a historycy traktują go jak legendę, nie jak zapis wydarzeń. Miasto pielęgnuje ją mimo to z kamienną twarzą. Na Ratstrinkstube przy Marktplatz dwa okienka flankują tarczę zegara: co godzinę od 10:00 do 22:00 otwierają się, a mechaniczne figury Tilly'ego i Nuscha odgrywają całą scenę od nowa. Cokolwiek mówią archiwa, dziś to właśnie tę opowieść Rothenburg ob der Tauber snuje o sobie.

Bieda zakonserwowała to miasto

Wojna wyczerpała Rothenburg. Oblężenia, potem zaraza, potem długi. Miasto przestało się rozbudowywać, przestało przerabiać się według mody i na dwieście lat wypadło z historii. Żaden barokowy lifting, żadne XIX-wieczne bulwary przebite przez środek. Kiedy w XIX wieku odkryli je romantyczni malarze i autorzy relacji z podróży, znaleźli coś, czego w Niemczech prawie nikt już nie miał: kompletne średniowieczne miasto, którego po prostu nigdy nie zmodernizowano. Zabytki ocalały tu przypadkiem, z braku pieniędzy.

31 marca 1945 — i cegły z nazwiskami

Potem omal się nie skończyło. 31 marca 1945 szesnaście samolotów zbombardowało Rothenburg. Zginęło trzydzieści siedem osób. Runęło około 275 domów, sześć budynków publicznych, dziewięć baszt i jakieś 600 metrów muru — blisko jedna trzecia starówki. Resztę ocalił telefon: John J. McCloy, zastępca sekretarza wojny USA, który znał to miasto, zakazał generałowi Jacobowi Deversowi ostrzału. Rothenburg poddał się bez walki.

Odbudowa zajęła dziesiątki lat, a opłaciły ją w dużej mierze datki z całego świata. Warto przyjrzeć się z bliska odbudowanym odcinkom muru: pojedyncze cegły noszą nazwiska fundatorów, w kilkunastu językach. To najmniej średniowieczny szczegół tych murów i jeden z najbardziej poruszających.

Plönlein, czyli kłopot z byciem fotogenicznym

Dwie uliczki rozchodzą się wokół żółtego domu z muru pruskiego, przed nim studnia; jedna wspina się do wieży, druga opada do następnej. To Plönlein, róg ulicy z większej liczby niemieckich pocztówek, puzzli i filmowych kadrów niż jakikolwiek inny w kraju. Oglądanie zajmuje jakieś dziewięćdziesiąt sekund. Kto chce go bez lasu statywów, powinien przyjść przed dziewiątą albo po osiemnastej — a potem iść dalej, bo miasto naprawdę żyje na uliczkach za nim.

Wciąż nie wiadomo, co zmieścić w planie dnia? Przejrzyj wszystkie nasze przewodniki po Rothenburgu →